1 oktober 2026
Boekreflectie PPO2 - Toegepaste Psychologie TOT HET STIL WERD
Boekreflectie PPO2 - Toegepaste Psychologie TOT HET STIL WERD van Arwen Cohen


BOEKREFLECTIE.
Voor deze opdracht heb ik het boek Tot het stil werd van Frederik Jacob Weber gelezen. Ik koos dit boek omdat het onderwerp mij meteen aansprak, maar ook omdat het verhaal voor mij relatief dichtbij komt. De schrijver is de vader van een goede vriend van mijn vriend. Hierdoor weet je dat het niet zomaar een verhaal is, maar dat dit daadwerkelijk iemand uit je omgeving is overkomen. Daarnaast doen dit soort persoonlijke verhalen mij veel. Het idee dat je je normale leven leidt en vervolgens medisch slecht nieuws krijgt waardoor alles ineens stilstaat, vind ik heftig maar tegelijkertijd erg interessant vanuit psychologisch perspectief.
In Tot het stil werd vertelt Frederik Jacob Weber over zijn leven en over het moment waarop in 2015 een hersentumor werd ontdekt. Voor die tijd was hij iemand die vooral doorging. Zowel op zijn werk als thuis stond hij eigenlijk altijd ‘aan’. Hij had regelmatig hoofdpijn, maar had dit op een gegeven moment geaccepteerd. Hij nam pijnstillers, en ging gewoon verder. Rust nemen en stilstaan bij zichzelf waren niet vanzelfsprekend. De diagnose hersentumor veranderde dit compleet. Ineens werd hij gedwongen om letterlijk en figuurlijk stil te staan. Wat mij het meeste raakte, waren de momenten waarop duidelijk werd hoe serieus zijn situatie was. Zo kwam hij op het punt dat hij afscheidsbrieven schreef aan zijn twee zoons, zijn moeder en de moeder van zijn kinderen. Ik probeerde me tijdens het lezen voor te stellen wat er op zo'n moment door iemand heen moet gaan. Je bent dan niet meer bezig met werk, verplichtingen of kleine dagelijkse problemen, maar met de vraag of je er straks überhaupt nog bent.
Tegelijkertijd vond ik het bijzonder dat juist deze ingrijpende gebeurtenis uiteindelijk zijn kijk op het leven heeft veranderd. Weber beschrijft dat hij ontdekte dat kracht niet alleen betekent dat je altijd maar doorgaat. Voor hem ging kracht uiteindelijk ook over durven stilstaan, kwetsbaar zijn en jezelf leren kennen. Hij beschrijft hoe hij meer rust vond, minder behoefte kreeg om alles te controleren en bewuster zijn energie ging besteden aan wat hij daadwerkelijk belangrijk vindt.
Dat vond ik een van de belangrijkste inzichten uit het boek. We zien doorgaan vaak als iets positiefs: je bent sterk als je hard werkt, niet opgeeft en doorgaat wanneer het moeilijk wordt. Dit verhaal laat juist zien dat stilstaan soms minstens zo belangrijk kan zijn.
Voor mijn opleiding Toegepaste Psychologie vind ik dit boek vooral waardevol omdat het laat zien wat er psychologisch met iemand kan gebeuren wanneer zijn gezondheid plotseling verandert. Een medische diagnose heeft niet alleen lichamelijke gevolgen. Het kan invloed hebben op iemands emoties, identiteit, relaties, toekomstbeeld en op wat iemand belangrijk vindt in het leven. Dat sluit voor mij goed aan bij mijn interesse in Psychologie & Gezondheid en medische psychologie. Als toekomstig toegepast psycholoog vind ik het belangrijk om niet alleen te kijken naar de aandoening of klachten die iemand heeft, maar vooral naar de persoon achter die klachten.
Het boek heeft mij daarnaast laten beseffen dat mensen heel verschillend kunnen omgaan met een ingrijpende levensgebeurtenis. Bij Weber leidde het uiteindelijk tot persoonlijke groei en een veel bewustere manier van leven. In het boek wordt zijn verhaal omschreven als een reis langs verlies en stilte naar het opnieuw vinden van hoop en bewust kiezen voor wat werkelijk waarde heeft. Voor mij laat dit zien hoe groot het aanpassingsvermogen van mensen kan zijn, zonder daarmee te zeggen dat je uit iedere moeilijke gebeurtenis per se iets positiefs moet halen.
Ik denk dat dit boek een professional kan veranderen doordat het je eraan herinnert dat achter iedere patiënt of cliënt een compleet persoonlijk verhaal zit. Zeker binnen de medische psychologie lijkt mij dat belangrijk. Als professional kun je misschien begrijpen wat een diagnose medisch inhoudt, maar dat betekent nog niet dat je weet wat die diagnose voor déze persoon betekent. Juist door te luisteren en aandacht te hebben voor iemands beleving kun je beter aansluiten bij wat iemand nodig heeft.
Ik zou Tot het stil werd daarom aanraden aan mensen die geïnteresseerd zijn in psychologie, gezondheid en persoonlijke ontwikkeling, maar ook aan mensen die zelf of in hun omgeving te maken hebben gehad met ziekte of een andere ingrijpende gebeurtenis. Wat ik zelf vooral uit het boek meeneem, is dat je soms pas beseft wat werkelijk belangrijk voor je is wanneer het leven je dwingt om stil te staan. Ik hoop natuurlijk nooit op zo'n manier tot stilstand te hoeven komen, maar het boek heeft me wel aan het denken gezet over hoe belangrijk het is om daar niet pas mee te beginnen wanneer je geen andere keuze meer hebt
Carpe Diem.
Arwen Cohen